Türkiye’de, birçok konuda kendimizi eleştirmekten hep kaçınıyoruz. Gerçeklerle yüzleşemiyoruz. Halbuki, eleştirilere kulak verirsek kendimizi derleyip toparlayıp daha ileriye gitmemiz mümkün olacaktır. Dünyadaki gelişmiş ülkelerde tüm üniversiteler akademik açıdan, bilinirlikleri, araştırmaları, yayınları açısından harmanlanıp sıralanır. Türkiye’de maalesef böyle bir sıralama yok. “Genel kanı” var. Üniversite dendiğinde “en çok tercih edilenler” diye bir “olgu” var. ODTÜ, Boğaziçi, Bilkent, Koç, Sabancı gibi.

İşte size 2007 yılı sonunda (bizim yapamadığımızı yapan) 3 değişik kurumun sıralamaları: QT ilk 400’de sadece İstanbul Teknik Üniversitesi (390).

Shanghai index ilk 500’de sadece İstanbul Üniversitesi (472). Ancak, aşağı yukarı tüm verileri göz önünde bulundurularak dünyada 15 bin üniversite üzerinde yapılan en yoğun araştırmanın (Webmaster) sonuçları, tablolarda görülüyor. (Not: Bu araştırmanın internette tıklama sayısı ile ilgisi yoktur. Tablolardaki sıralama dünyadaki ilk 4 bin üniversiteyi kapsıyor. Bu tabloda ismi bulunmayan üniversiteler ilk 4 binin içinde değildir.)

Dünya sıralamasındaki ilk 10’da ise MIT, Stanford, Harvard, UC-Berkeley, Cambridge, Cal Tech, Columbia, Princeton, Chicago ve Oxford üniversiteleri bulunuyor. Haftalardır eğitimde kafamıza, asıl takmamız gereken konu yerine eğitimle alakasız konuları takmaya devam ediyoruz. Eğitimde ezberciliği bırakıp, uygulama ve araştırmaya yönelik, bilim çağına uygun, birkaç dili bilen bireyler yetiştirmek için tohumları bugünden ekmezsek, halen yaş ortalaması 28 olan bu ülkenin ileri medeniyetler toplumu olabilme iddiası gerçekleşemez.

İngiltere’de geçen hafta yayınlanan bir araştırmada İngilizlerin nüfus artış oranı düşmesine rağmen üniversite eğitimi talebi yüzde 7.2 artmış. Kızlarda bu oran yüzde 10.4. Daha da şaşırtıcı olanı, 25 yaş üstü talep yüzde 18 artmış durumda. Bu veriler kısa zamanda Türkiye için de söz konusu olacaktır. YÖK açısından bakarsak; verdiğimiz tablolardaki durumun düzeltilmesi ve bunun için gerekli politikaların bir an önce kararlaştırılıp uygulamaya konulması hiç de kolay değil, umarım üstesinden gelirler.

Vakıf üniversiteleri sıralaması

• 479 Bilkent
• 1246 Sabancı
• 1277 Doğu Akdeniz
• 1436 Başkent
• 1523 İstanbul Bilgi
• 1564 Koç
• 2223 Çankaya
• 2250 İzmir Ekonomi
• 2451 Doğuş
• 2740 Kültür
• 2957Yeditepe
• 3171 Fatih
• 3236 TOBB
• 3274 Beykent
• 3650 Bahçeşehir

Türk üniversitelerinin tablodaki yeri (Devlet üniversiteleri)

• 438 ODTÜ
• 508 Boğaziçi
• 720 ITÜ
• 798 Ankara
818 Hacettepe
• 939 Ege
• 1067 Anadolu
• 1082 Gazi
• 1231 Çukurova
• 1342 Selçuk
• 1355 Yıldız
• 1398 Dokuz Eylül
• 1410 İnönü
• 1427 İstanbul
• 1535 Uludağ
• 1710 Süleyman Demirel
• 1787 Marmara
• 1802 Akdeniz
• 1846 Erciyes
• 2120 Trakya
• 2195 Dicle
• 2232 Karadeniz Teknik
• 2414 Gaziantep
• 2439 Adnan Menderes
• 2493 Sakarya
• 2501 Çanakkale 18 Mart
• 2503 Afyon Kocatepe
• 2687 Sütçü İmam
• 2713 Ondokuz Mayıs
• 2838 Cumhuriyet
• 2972 Galatasaray
• 3176 Balıkesir
• 3178 Mersin
• 3294 Yüzüncü Yıl
• 3311 Karaelmas
• 3314 Pamukkale
• 3429 Atatürk
• 3484 Izzet Baysal
• 3491 Celal Bayar
• 3607 Osman Gazi
• 3766 Fırat
• 3897 Gebze Yük. Tek. Ens.
• 3939 Harran