Almanya'da 300'ün üzerinde yüksekokul bulunmaktadır. Bunlardan 115'i üniversite, 151'i meslek yüksek okulu ve 51'i ise sanat ve müzik yüksekokullarıdır. Bu yüksekokullarda klasik bilim dallarının yanında 'uygulamalı kültür bilimleri' gibi yeni gelişmekte olan bilim dallarında da öğretim yapılmakta ve 400 aşkın bilim dalında öğrenim görülebilmektedir. Akademik Bağımsızlık (Akademische Freiheit) Alman üniversitelerinin geleneksel idealidir. Almanya federatif bir yapıya sahiptir. Bu nedenle her eyaletin kendi eğitim bakanlığı vardır ve yüksek öğrenimden de bu kurum sorumludur. Bu yüzden eğitim sistemi bazı eyaletlerde farklılık gösterebilmektedir. Bunun yanında her yüksek öğrenim kurumu yönetiminde önemli derecede özerktir ve kendi eğitim programını, araştırma stratejilerini belirleme yetkisi vardır.

Almanya'da yüksek öğrenim kurumları farklılık içermektedir. Bu yüzden yüksek öğrenim görmek isteyen öğrenciler için farklı okul alternatifleri vardır. Bunlardan bazıları Üniversiteler, Fachhochschule(FH) (Meslek Yüksek Okulları). Teknik Üniversite ve Üniversite statüsünde enstitüler olarak sıralanabilir.

Meslek Yüksek Okulu (Fachhochschule FH)
Fachhochschule (FH) uygulamalı bilimlere yönelik ve daha çok pratik eğitimi ön planda olduğu nitelikli iş kadrosunu oluşturmaya yönelik okullardır. Fachhochschule'lerin 4 yıllık bir eğitim süresi vardır ve bitirme derecesi üniversite bitirme derecesine denktir. Ayrıca sanat, film ve müzik eğitimi veren yüksek eğitim kurumları vardır. Ancak bu okulların dezavantajı bazılarının mezuniyet diploması yüksek lisans yapmak için yeterli olmayışıdır. Eğer Amacınız akademik kariyer ise üniversite öğrenimi görmenizi tavsiye ediyoruz. Fachochschulelere giriş üniversiteler girişten daha kolaydır. Eğer Türkiye'de bir üniversite mezunuysanız Mittelstuffe üzeri bir Almanca ile direk eğitime başlayabilirsiniz.

Almanya'daki tüm meslek yüksek okullarının (Fachochschule) bulunduğu bir site:
http://www.fachhochschule.de/

Sanat ve Müzik Okulları
Profesyonel sanatçı ve müzisyen yetiştirmenin yanı sıra sanatsal konularda eğitim verebilecek eğitim kadrosunu da yetiştirmeyi amaçlar.

Üniversiteler:
Üniversitelerde sosyal bilimler, fen bilimleri, tıp, mühendislik, güzel sanatlar, hukuk, teoloji, ekonomi, tarım ve ormancılık gibi onlarca eğitim bölümünde öğrenim görebilirsiniz. Almanya'daki pek çok üniversite köklü bir geçmişe sahiptir ve hem teknolojik hem sahip olduğu büyük ve kapsamlı kütüphane ve arşivler sayesinde öğrencilerin akademik çalışmalarında büyük kolaylıklar sağlamaktadırlar.

Teknik Üniversiteler
Teknik üniversiteler, adlarından da anlaşılacağı gibi, teknik ve mühendislik dallarında eğitim vermek amacı ile kurulmuş üniversitelerdir.

Üniversitelere Başvuru:
Bir Alman üniversitesine başvuruyu öncelikle yabancı öğrenciler bürosuna yapmanız gereklidir. Başvuru sırasında kişisel özelliklerinizi (ÖSS belgesi, dil bilgileri, almış olduğunuz eğitim ve akademik başarılarınız) belirtmeniz gereklidir; böylece Yabancı Öğrenci Bürosu size giriş için sağlamanız gereken koşullar konusunda daha iyi yönlendirebilecektir.

Güzel sanatlar, tiyatro veya müzik dallarında okumak isteyen adaylar yukarda istenen şartlara ek olarak Alman üniversitelerinin yaptığı özel yetenek sınavlarına girmek zorunda kalabilirler. Bu konu hakkındaki bilgileri ilgili okullardan öğrenmeniz gerekmektedir. Türkiye’de 4 yıllık bir üniversiteden mezunsanız başvuru aşamasında durumunuzu belirten belgeleri (mezuniyet belgesi transkrip. varsa Almanca sertifikalar vs  sunmanız gerekmektedir. Çünkü Almanya’da birçok üniversite 4 yıllık eğitiminizin 2 yıllık bölümünü kabul edecektir. Bu konuda her üniversitenin farklı bir yapısı olduğundan başvuru yaptığınız üniversiteden daha detaylı bilgi alabilirsiniz.

Almanya’da bir üniversiteye kabul edildiğinizi belirten belgeyi (Zulassungsbescheid) aldıktan ve dil sınavını geçtikten sonra okulunuza kesin kayıt işlemlerine başlayabilirsiniz.

Almanya üniversitelerinde eğitim süresi genellikle 4.5 - 5 yıl sürmektedir. Mezuniyet sonrası Diplom ya da Magister Artium verilir.

Üniversiteler her biri kendi dekanına bağlı olan çeşitli fakülte ve okullardan oluşur. Her fakültenin değişik dallar için bölümleri vardır ve her bölüm kendi akademik kadrosuna ve kendi konusu ile ilgili literatürün bulunduğu özel bir kütüphaneye sahiptir.

Eğitim Düzeni :
Lisans eğitimi iki aşamalıdır. Bu aşamalar:

1. 4 dönemlik temel eğitim aşaması (Grundstudium)
2. 5 dönemlik asıl eğitim aşaması (Hauptstudium)

Alman eğitim sistemi ve üniversiteleri   hakkındaki detaylı bilgi  Higher Education Compass  web sayfasından  Almanca ve İngilizce olarak elde edilebilir.

Almanya'daki bazı üniversiteler, lisans ve lisansüstü düzeydeki bazı programları İngilizce dilinde yürütmektedir. Bununla ilgili bilgi DAAD'nin web sayfasından (Study and Research in Germany) elde edilebilir.

Ayrıca Almanya'da yükseköğrenim görmek isteyen öğrencilere ayrıntılı bilgi vermek amacıyla , Ankara'da Alman Akademik Değişim Servisi Bilgi ve Danışma Merkezi (DAAD-IBZ) oluşturulmuştur.Aşağıda belirtilen Yükseköğrenimle ilgili temel bilgiler bu merkez tarafından hazırlanmıştır.

Lisans 
Üniversite'ye kabul şartları

Lise diploması ile kazandığınız üniversite ve bölümü gösteren ÖSS sonuç belgesi .

Almanya'da başvuracağınız üniversitede ancak kazandığınız bölüme eşdeğer bir bölüme kayıt yaptırmanız mümkündür.

Almanya'da bir üniversiteye başvuruda Almanca dil seviyenizi belgelemek durumundasınız (yaklaşık 400-600 ders saati). Almanca bilginiz yeterli değilse, üniversiteye  kabul edilmezsiniz. Üniversitelerin tümünde dil öğrenme olanakları yoktur.Bu nedenle öğrenime başlamadan önce Almanca öğrenmeniz tavsiye edilir.Bu bölüme kabul edilmeden önce yabancı öğrenciler - bu genelde doktora öğrencileri için geçerlidir - DSH isimli dil sınavını geçmek zorundadırlar.

Türkiye'de yüksek öğrenim görüp öğrenimine Almanya'da devam etmek isteyen öğrenciler transkriptleriyle aldıkları dersleri belgelemelidir. Transkript, öğrencilerin başvurdukları bölümde öğrenimlerine devam edecek yarıyılı belirler.

Başvuru tarihleri :
Güz sömestresi için  15  TEMMUZ
Bahar sömestresi için  15  OCAK

Dil Bilgisi
Talep edilen yabancı dil bilgisi her üniversitede farklıdır.Fakat genellikle başvuru sırasında Almanca bilgisine sahip olduğunuzu  belgelendirmek zorundasınız . Üniversite tarafından istenilen kurs süreleri üniversiteye göre farklılıklar gösterir. Almanya'daki üniversitelerde Türkiye'de mevcut olan hazırlık sınıfı yoktur.
 
Hiç Almanca bilmeyenler Türkiye'de veya Almanya'da üniversitenin dışında, kendi imkanları ile herhangi bir dil okuluna devam edebilirler. Ancak maddi açıdan öğrencilerin Türkiye'de Almanca öğrenmeleri tavsiye edilir.
 
Başvurular Almanya'daki üniversitelere yapılır, bu hizmeti yürüten herhangi bir aracı kurum veya kuruluş bulunmamaktadır.
 
Almanya'da bulunan üniversitelerde kazanmış olduğunuz bölüm veya buna yakın olan bir bölüm okuyabilirsiniz.
 
Almanya'daki  Yüksek Öğrenim Kurumları ve Bölümler hakkındaki veri tabanı :
www.higher-education-compass.de
 
Ders dili Almanca'dır, ancak sadece İngilizce veya İngilizce ve Almanca olan bölümler de  mevcuttur. İngilizce eğitim veren bölümler için genelde TOEFL Sınavında başarı göstermiş olmak şarttır. Üniversite'den geçici bir kabul yazısı almış olanlar, öğrenci vizesi için başvuruda bulunabilirler.
Eğitim dili genellikle Almanca'dır, fakat lisans seviyesinden itibaren İngilizce eğitim veren üniversiteler de vardır

Yüksek Lisans
Almanya'da Yüksek lisans genelde ikiye ayrılır .
 

1. Hauptstudium (lisans öğreniminin devamı )
Türkiye'de lisans öğreniminden sonra Almanya'da yaklaşık 2 yıl daha öğrenim gördükten sonra alacağınız diploma , Türkiye'de yüksek lisans diploması olarak kabul edilir. Bununla hem Türkiye'de , hem de  Almanya'da doktora yapmaya hak kazanırsınız. Başvuru sırasında yeterli Almanca bilgisine sahip olmanız ve spesifik eğitiminize başlamadan önce yapılacak olan DSH dil sınavını kazanmanız gerekmektedir. Böylece branşınızla ilgili bölüm olan her üniversitede öğrenim görebilirsiniz.

2. Master Programları
Türkiye'de ve Amerika'da  olduğu gibi master programları mevcuttur. Buna katılım şartı, lisans diploması, iyi bir not ortalaması ve iyi seviyede İngilizce dil bilgisidir. Almanca dilbilgisi sadece  istisnai durumlarda şart koşulmakta olup, genelde mesleki eğitime başlamadan önce düzenlenen Almanca yoğun kurslara ve ayrıca eğitim sürecinde de Almanca kurslarına katılabilme imkanı bulunmaktadır.
  
2.1  Almanca master Programı
2.2  İngilizce ve Almanca master Programı ; genelde İngilizce ve Almanca'dır, ancak sadece İngilizce ve Almanca olan programlar da vardır.
2.3  İngilizce master programı
 
Almanya'da Yüksek Lisans sadece Lisans Bölümünün devamı olarak aynı bölümde yapılabilir. Master programları branşınızla ilgili temel bilgilerin var olmasını şart koşmaktadır.

Finansman
Almanya’daki  üniversitelerde öğrenim ücreti alınmamaktadır. Almanya'da yüksek öğrenim görmek isteyen öğrenciler geçimlerini kendi sağlar. Barınma, yiyecek, ulaşım, kırtasiye gibi masraflar için aylık yaklaşık 750 Euro gerekmektedir. Öğrenci vizesi alabilmek için bu masrafların Almanya'da  ya da Türkiye'de bulunan bir kişi tarafından karşılanacağı belgelenmelidir.
Daha fazla bilgi için DAAD  Bilgi ve Danışma merkezine başvurunuz.

Adres :
DAAD ANKARA - Bilgi ve Danışma Merkezi
Alman Kültür Merkezi
Atatürk Bulvarı No. 131
06440 Bakanlıklar -ANKARA
daad.ankara@gmx.net -- www.daad.de/ibz/ankara -- www.daad.de

Üniversitelerdeki Mezuniyet Dereceleri

Diploma : Bilim, mühendislik, ve çoğu zaman sosyal bilimler ve ekonomi eğitimi sonunda alınan derecedir. Derslerin tamamlanmasından sonra sunulan bir Diploma tezi ve çeşitli sözlü ve yazılı sınavların ardından alınan bu Diploma belgesi profesyonel yetkinlik sağlar ve pek çok iş alanı için gereklidir.

Magister Artium :Sosyal bilimler ve sanat dallarında alınan ve profesyonel yetkinlik sağlayan bitirme derecesidir. Diploma derecesinden farklı olarak, iki ana dalda ya da bir ana dal ile iki yan dalda alınması gereklidir. Ön şartları dallara ve üniversitelere göre değişse de her üniversite yazılı bir akademik tez ister ve sözlü sınavlar yapar.

Üniversitede Sosyal Yaşam : Her üniversitede yoğun akademik yaşamın yanı sıra öğrencinin katılabileceği birçok etkinlik yapılır.Üniversitede sportif faaliyetlere bireysel veya takım olarak katılım olanağı olduğu gibi, müzik, tiyatro gibi kültürel etkinliklere de katılabilir ve yeni insanlarla tanışıp kendinizi sosyal olarak geliştirebilirsiniz.

Almanya’da Üniversite Eğitimi için TestDaf Sınavları;

Almanya’da Üniversite eğitimi yapmak isteyenler, dil yeterliliklerini TestDaF (Yabancılar için Almanca Yeterlilik Sınavı) sınavından başarılı olarak kanıtlamak zorundadırlar. TestDaF sınavları tüm Alman üniversiteleri tarafından kabul edilmektedir. Sınav, starndart ve ayrıntılı bir sınavdır ve DSH yeterlilik sınavlarına alternatif olarak yapılmakta ve tüm Alman Üniversiteleri tarafından kabul edilmektedir. İlk denemesinde başarılı olamayan öğrenciye eksik yönleri bildirilir ve öğrenci ikinci sınav denemesine zayıf yönlerini güçlendirek girer. Test; dinleme, okuma, konuşma ve yazma bölümlerinden oluşur. Öğrenci TestDaF sınavlarını istediği sayıda girebilir. Bu test Alman Üniversitelerine giriş için Toefl olarak kabul edilmektedir. Bu sınavlara girmek isteyen öğrencilerin ortanın üstünde Almanca dil yeterliliği olmalıdır. Düşük veya başlangıç seviyesinde Almanca bilgisine sahip bir öğrenci bu testen geçer not alıp, bir Alman üniversitesine kabul edilebilmesi için en az 7-8 ay yoğun Almanca kursu takip etmelidir

Genel Almanca kursu sonrası öğrenci, sadece bu sınavlara hazırlayan 4-8 hafta devam eden TestDaF hazırlık kurslarına özel dil okullarında devam edebilir.  Detaylı bilgi için ; http://www.testdaf.de/